Khám phá nét văn hóa độc đáo của đồng bào Khmer

Sáng 11/9, Bảo tàng Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng Vĩnh Long khai mạc Trưng bày chuyên đề “Nghề làm mão, mặt nạ – Nét văn hóa độc đáo của đồng bào Khmer”. Sự kiện thu hút sự tham gia của lãnh đạo ngành văn hóa hai tỉnh, nghệ nhân cùng đông đảo người dân và du khách.

Nghề làm mão, mặt nạ là nghề thủ công truyền thống có lịch sử hơn hai thế kỷ tại Vĩnh Long, vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025. Không chỉ phục vụ cho các loại hình nghệ thuật sân khấu đặc sắc như Rô-băm, Dù-kê, múa Chhay-yam, mỗi chiếc mão (Mkot), mặt nạ (Muk) hay vương miện (Kbăng) còn là một tác phẩm mỹ thuật tinh xảo. Qua từng đường nét hoa văn K’bách và sắc màu tạo hình, người nghệ nhân Khmer gửi gắm triết lý nhân sinh về cái thiện thắng cái ác, sự công bằng và khát vọng bình yên.

Ông Thạch Bồi - Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Vĩnh Long phát biểu khai mạc Trưng bày.

Tại chương trình khai mạc, công chúng được thưởng thức trích đoạn Rô-băm kinh điển “Sứ quân Ongkhot lập kế sách chiếm pháp bảo của vua chằn Krong Riêp” do Đoàn nghệ thuật Giồng Lức (Vĩnh Long) biểu diễn. Không gian trưng bày tái hiện sinh động từ quy trình chế tác công phu qua 3 giai đoạn (tạo khuôn, dán giấy/vải bồi, vẽ hoa văn) cho đến các hiện vật tiêu biểu như mặt nạ Krông Riếp, mặt nạ Hanuman, mão Sê-đa, mão Chuchay...

Đại biểu theo dõi công đoạn làm mặt nạ.

Chia sẻ về tâm huyết giữ gìn di sản, Nghệ nhân Ưu tú Thạch Sang xúc động: “Dù có nhiều loại hình giải trí hiện đại thu hút đa phần trẻ em trong Phum Sroc nhưng chúng tôi vẫn sẽ làm mão, mặt nạ và nhảy múa Rô bam trong các dịp lễ hội như một phần để gửi hồn dân tộc”. Đồng quan điểm, Nghệ nhân Ưu tú Kim Mạnh bày tỏ niềm vui khi thấy thế hệ trẻ và các sư sãi tìm về học nghề, giúp di sản của ông cha không bị mai một.

Các nghệ nhân, nghệ sĩ đến từ tỉnh Vĩnh Long trình diễn nghệ thuật Rô-bam truyền thống.

Đại diện Ban tổ chức, ông Thạch Bồi – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh, việc đưa không gian văn hóa Khmer đến với Đắk Lắk không chỉ tôn vinh tài năng của các nghệ nhân mà còn tạo điểm nhấn giao lưu văn hóa độc đáo, góp phần thắt chặt khối đại đoàn kết giữa các dân tộc anh em.

Nghệ nhân thực hiện công đoạn đắp vải lên mặt nạ.

Ngoài tìm hiểu về nghề làm mão, mặt nạ, công chúng còn được tìm hiểu về nghề làm cốm dẹt và nghề thắt lá dừa độc đáo của người Khmer.

Trưng bày mở cửa phục vụ công chúng và du khách tham quan tại Bảo tàng Đắk Lắk (số 01 Phan Đình Giót, phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk).

Nghệ thuật xếp lá dừa của người Khơmer.

Khải Nhật