Hội trại cùng gió rừng Đắk Lắk

TÁC PHẨM CỦA TRẠI SINH TRẠI BỒI DƯỠNG SÁNG TÁC VĂN HỌC NGHỆ THUẬT HẠ XANH NĂM 2025

Tớ là Lao Bảo Thi, một học sinh lớp 12, trường PTDTNT THPT Phú Yên. Chuyến đi tham gia trại sáng tác văn học nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk lần này thực sự khiến tớ… không biết phải dùng từ gì cho đúng nữa. Mọi thứ đều mới lạ, đẹp đẽ.

Ngay khi đặt chân xuống Buôn Ma Thuột, tớ đã thấy không khí khác hẳn. Gió của núi rừng Tây Nguyên thổi vào, mát lành và mang theo mùi đất, mùi lá cây. Tớ thầm nghĩ: “À, Đắk Lắk… không giống gì ở Phú Yên cả, nhưng thật sự… đáng để trải nghiệm.”

Ngày đầu tiên, chương trình dẫn tụi tớ đi tham quan bảo tàng Cà Phê Thế Giới. Ôi trời, cả một thế giới cà phê trước mắt! Cà phê không chỉ là hạt, mà là cả câu chuyện văn hóa, lịch sử, con người. Tớ đứng trước những máy rang cà phê cũ kỹ, nhìn từng lớp bụi thời gian phủ trên chúng, tự nhủ: “Ôi, sao mà con người ta sáng tạo dữ vậy… chỉ từ hạt cà phê mà có thể tạo nên cả một nền văn hóa thế giới.”

Chiều hôm đó, cả đoàn đi Dinh Bảo Đại, nơi từng gắn với nhiều câu chuyện lịch sử. Tớ đi giữa các phòng ốc, nhìn từng tấm rèm, từng chiếc ghế, tự nói với mình: “Ừ, lịch sử đúng là… vừa xa xôi, vừa gần gũi. Ngay cả mình, một học sinh nhỏ bé từ Phú Yên, cũng cảm nhận được hơi thở của nó.”

Điều đặc biệt khiến tớ nhớ mãi là khi gặp chú Y Vinh và đàn voi của chú. Lần đầu tiên, tớ được đứng ngay trước những con voi khổng lồ, nhìn chúng dùng vòi quấn lấy từng cây mía, từng trái chuối uống nước, lững thững bước đi. Tớ không kìm được tiếng thở dài: “Trời ơi… voi thật to, thật hiền… mà sao trông chúng cũng… thông minh thế”.

Rồi cả đoàn may mắn được gặp bác Quyết, năm đã 85 tuổi, bác từng là phó chủ tịch tỉnh Đắk Lắk. Điều đầu tiên tớ cảm nhận được không phải là tiếng gió rừng, không phải tiếng voi đạp lá khô sau vườn… mà là bóng dáng một người đàn ông sống giữa núi rừng nhưng lại mang một nỗi cô đơn sâu hun hút.

Bác Quyết bước ra đón chúng tớ. Dáng người bác gầy nhưng rắn rỏi, đôi mắt thâm quầng nhưng sáng lên như có ngọn lửa bên trong. Bác ở một mình nên khi thấy chúng tớ bác vui lắm, vui có lẽ vì có người bầu bạn, cũng có lẽ vì có người đã nhớ đến công lao của bác. Bác rưng rưng nước mắt và nói: “Các cháu… đến thăm ông…là ông mừng lắm..” Chỉ một câu thôi, mà sống mũi tớ cay xè.

Chúng tớ ngồi xuống, bác bắt đầu kể câu chuyện đời mình. Vợ bác mất đã lâu, con bác không may gặp tai nạn để lại bác một mình. Đến đây, giọng bác nghẹn lại, bác cố hít thở bình thường, nhưng nước mắt vẫn trào ra. Mấy bạn nữ trong đoàn nhìn nhau, ai cũng đỏ mắt. Riêng tớ, tớ cũng khổng ngoại lệ, tim tớ thắt lại. Một người ông từng vào sinh ra tử từ năm 17 tuổi, từng cầm súng, từng đứng trước cái chết bao nhiêu lần… vậy mà giờ đây lại khóc cho những người mình yêu.

Bác kể tiếp: “Cả đời ông… vì dân vì nước. Nhưng về già… cũng chỉ có con voi này là ở lại với ông…”

Bác bảo rằng, bác từng nuôi nhiều con lắm, nào là voi, là trâu, là bò. Nhưng sau khi vợ bác mất, vì không có ai chăm sóc chúng nên bác đã bán hết, chỉ giữ lại con voi này. Con voi ấy là của vợ bác mua, vợ bác nuôi nên bác muốn giữ làm kỉ niệm dường như nó cũng chính là phần hồn duy nhất của bác gái trong ngôi nhà này.

Bác còn bảo: “Ông sống một mình… nên có nó cũng đỡ cô đơn”

Tớ thầm nghĩ: “Hoá ra tình yêu nó tồn tại theo cách rất lạ”

Rồi bác kể về những năm tháng gắn bó với voi, về nỗi vất vả bảo vệ quê hương đất nước khi còn trên chiến trường, và những quyết định đầy cảm động để gìn giữ di sản. Tớ nghe mà rưng rưng: “Người ta sống cả đời để bảo vệ thiên nhiên… còn mình, chỉ là đứa học sinh… nhưng sao thấy… muốn làm gì đó cho rừng núi của mình quá.”

Tối hôm đó, trại tổ chức trải nghiệm cồng chiêng và Lễ cúng bếp lửa của người M’Nông. Âm thanh cồng chiêng vang vọng khắp núi rừng, như nhắc nhở mọi người về nhịp sống cổ xưa. Khi mọi người nhảy múa quanh lửa trại, tớ đứng nhìn, tim đập rộn ràng: “Ôi, mình đang đứng giữa rừng núi Tây Nguyên, nghe cồng chiêng, thấy lửa bập bùng… cảm giác này…tớ cũng không biết diễn tả sao nữa!”

Trại sinh giao lưu và tìm hiểu về văn hóa cồng chiêng của người M'nông.

Ngày hôm sau, trải nghiệm làm gốm cùng người M’Nông là điều khiến tớ ấn tượng vô cùng. Tớ được cầm đất sét, cảm nhận từng hạt đất mịn, lạnh và dẻo. Người nghệ nhân M’Nông hiền lành hướng dẫn tớ cách vẽ từng đường nét lên mặt gốm. Tớ đặt tay lên miếng đất, bóp, nặn, rồi lẩm bẩm một mình: “Đất ơi… nếu mày biết nghe… thì hãy kể câu chuyện của rừng núi cho tao nghe với nhé…”

Và như kỳ diệu, tớ cảm giác từng đường nét, từng vòng xoay của tay mình, đất sét như phản hồi lại, mềm mại mà sống động. Tớ được vẽ trên một chiếc bình nhỏ, từng đường nét uốn lượn trên thân mình không tròn trịa lắm, miệng hơi méo, tuy không được đẹp bằng các cô chú nghệ nhân nhưng tớ lại thấy… tự hào.

“Ừ, thế là câu chuyện của tớ… đã bắt đầu trong chiếc bình này.”

Trên đường đi tham quan Núi Đá Voi, tớ may mắn được ngắm bóng cây cơ nia, ngắm những hồ hoa súng đỏ rực. Từng khoảnh khắc, tớ lại thầm thì với mình: “Ôi, đẹp quá… Đắk Lắk đúng là thiên đường, mà tớ thật may mắn mới được đến đây.”

Cả chuyến đi, điều làm tớ xúc động nhất chính là tình cảm của các trại viên và ban tổ chức. Mọi người nhiệt tình, hoà đồng, luôn quan tâm nhau.tuy chỉ vừa gặp gỡ nhau trong khoảng thời gian ngắn, nhưng mọi người nơi đây đã cho tớ cảm nhận được tình cảm của cả một gia đình trong trại sáng tác này. Tớ cảm thấy thật sự ấm lòng: “Ôi, những người xa lạ mà như người thân thật sự vậy…”

Chiều hôm ấy, khi ngồi bên cánh cửa sổ của khách sạn vừa ngắm nhìn huyện Lắk mông mơ, tớ lấy chiếc bình gốm nhỏ của mình ra, nhìn những đường nét còn thô sơ nhưng chứa đầy tâm huyết:

“Chiếc bình này… tớ không chỉ vẽ bằng tay, mà còn vẽ bằng cả cảm xúc. Cảm xúc về rừng, về voi, về cồng chiêng, về những trại viên và các cô chú trong đoàn… tất cả!”

Chiếc bình như rung nhẹ, trong tâm tưởng tớ, tớ tưởng tượng nó nói với mình: “Ừ, câu chuyện của cậu đã bắt đầu… và sẽ còn tiếp tục, như dòng suối chảy mãi giữa núi rừng.”

Buổi tối đầu tiên cũng là buổi tối cuối cùng, cả nhóm chúng tớ cùng nhau kể chuyện luyên thuyên, rồi cười đùa. Tớ đứng nép ở góc, nghe âm thanh rộn rã, lòng tớ trào dâng một cảm giác vừa vui, vừa tiếc nuối:

“Chẳng biết khi về Phú Yên, liệu mình còn giữ được cảm giác này không… nhưng chắc chắn… những câu chuyện, những trải nghiệm này, sẽ ở lại với tớ mãi.”

Trong suốt chuyến đi, tớ nhận ra điều mà trước đây chưa từng nghĩ tới: văn học và nghệ thuật không chỉ là sách vở, mà còn là trải nghiệm, là ký ức, là cảm xúc thật với thiên nhiên và con người. Từ chiếc bình gốm M’Nông, tớ học được cách lắng nghe rừng núi; từ cồng chiêng và Lễ cúng bếp lửa, tớ học cách kết nối với truyền thống; từ voi và câu chuyện của bác Quyết, tớ hiểu được trách nhiệm với thiên nhiên. Từ bảo tàng Cà Phê thế giới, tớ cảm nhận được đặc sản của một cùng và những câu chuyện lịch sử đầy thú vị xoay quanh hạt cà phê

Về trường, tớ mang chiếc bình gốm nhỏ ấy lên bàn học, đặt bên những quyển sổ viết văn: “Chiếc bình này… là minh chứng cho chuyến đi tuyệt vời. Là nhắc nhở tớ, phải viết, phải kể chuyện, và phải giữ gìn những gì mình đã trải nghiệm.”

Tối hôm ấy, khi chuẩn bị đi ngủ, tớ thầm thì: “Đắk Lắk… cám ơn cậu đã cho tớ cả núi rừng, cả voi, cả cồng chiêng, cả bản sắc của dân tộc M’Nông… và cả những người bạn tuyệt vời. Chắc chắn… tớ sẽ trở lại!”

Và tớ mỉm cười, nhắm mắt, cảm giác như cả núi rừng, cả hồ súng đỏ rực, cả tiếng cồng chiêng… vẫn còn vang vọng bên tai. Chuyến đi hội trại này không chỉ là một chuyến đi, mà là cả một bài học về văn học, nghệ thuật, tình bạn, thiên nhiên và sự trân trọng văn hóa M’Nông, mà tớ sẽ ghi nhớ suốt đời.

Lao Bảo Thi

Trường: PT DTNT THPT Phú Yên

Trại sinh Trại Bồi dưỡng sáng tác Hạ Xanh năm 2025